کنتاکتور فصل اول

 کنتاکتور یک نوع کلید میباشد.کلیدی برای قطع کردن و وصل کردن مدار که مورد استفاده قرار میگیرد.در هر فضا و مکانی که قصد قطع و وصل کردن مدار را داشته باشیم، باید ازکنتاکتور استفاده بنماییم. کنتاکتور میتواند به طور همزمان حداقل سه مدار را وصل نماید. کاربرد کنتاکتور به سه مرحله تقسیم میشود.به این صورت که کلید کنتاکتور حفاظتی به خودی خود ندارد، در مرحله بعدی به صورت مغناطیسی عمل میکند. در مرحله آخر سه فاز میباشد.

در تقسیم بندی، کنتاکتور ها به عنوان یک کلید وابسته به فرمان معرفی شده است. کنتاکتور ها در اندازه های مختلف و ولتاژ های مختلف طراحی شده اند. از کنتاکتور های 24 ولت که بسیار کوچک هستند و توانایی قطع کردن و وصل کردن یک آمپر را دارند تا کنتاکتور هایی که در طول و عرض  یک متر وجود دارند. و توانایی قطع کردن و وصل کردن چند هزار آمپر را دارند استفاده میشود. کنتاکتور عموما در تابلو برق های صنعتی  کاربرد زیادی دارند. امروزه در برق های ساختمان های اداری و مسکونی نیز قابل استفاده است. به دلیل اینکه میتوان به وسیله یک کنتاکتور و یک محافظ از کل وسایل برقی محافظت لازمه را انجام بدهیم.

 در نمای بیرونی کنتاکتور ها تعداد پیچ وجود دارد که سیم های برق به این پیچ ها متصل میشوند. روی قسمت پلاستیکی کنتاکتور قسمت نارنجی رنگی در وسط آن وجود داردو به بوبین متحرک متصل است.رنگ آن با بدنه ی کنتاکتور متفاوت میباشد. این قسمت یک نشانگر است مشخص میکند وقتی کنتاکتور متصل است پایین میرود. وقتی هم سطح با بدنه کنتاکتور است یعنی قطع شده است.

کنتاکتور قابلیت قطع و وصل در دفعات زیادی را دارند، همین علت باعث میشود طول عمر بیشتری نسبت به کلید ها دارا باشند.کنتاکتور امکان  صدور فرمان از چند محل را دارند. به طوری که به تعداد نامحدودی میتوان شستی های قطع کردن و وصل کردن بار یک کنتاکتور طراحی و نصب کرد. کنتاکتور ها قابلیت  طراحی مدارهای فرمان اتوماتیک را دارند. نمونه بارز و ساده ی آن تایمر ها یا فتوسل ها میباشد که بعد  از نصب کردن بدون دخالت انسانی عمل قطع کردن و وصل کردن برق را انجام میدهند. تمامی کنتاکتور های موجود در بازار  به صورت عمومی دارای سه قسمت هستند که این سه قسمت شامل مدار قدرت، مدار فرمان و مدار تغذیه بوبین میباشد.

کنتاکتورها با تنوع و اندازه های متفاوتی وجود دارند. هرکدام ویژگی ها و قابلیت های مختص به خود را دارند.در ادامه با انواع کنتاکتور ها آشنا خواهیم شد.

کنتاکتور تیغه چاقویی، این نوع کنتاکتور جزو قدیمی ترین انواعی است که به صورت دستی جهت خاموش شدن روشن شدن موتورهای برقی مورد استفاده قرار میگیرد.

کنتاکتور دستی، کنتاکتور دستی جهت واحد های کوچک تری مورد استفاده قرار میگیرد. و اپراتوری باید به صورت دستی نسبت به خاموش شدن و روشن شدن آن اقدام کند.

کنتاکتور مغناطیسی، جزو متداول ترین کنتاکتور هایی است که بسیار پیشرفته تر از مدل های دیگر عمل میکند.به طوریکه هنگام استفاده از آن نیازی به مداخله نیروی انسانی نیست. قابلیت کنترل از راه دور را دارد. ا ز مهم ترین قابلیت های کنتاکتور مغناطیسی میتوان به ایمنی و کار آمدی بیشتر اشاره کرد.

هنگام تهیه یک کنتاکتور مناسب ابتدا نوع مصرف خودرا مشخص کنید و سپس به مشخصات توان،جریان، ولتاژ و وضریب قدرت باری که قرار است کنتاکتور به آن وصل شود را مورد توجه قرار دهیم.

گاهی اوقات ممکن است بوبین کنتاکتور در حالت کاهش ولتاژ یا قطع جریان قرار بگیرد. در چنین شرایطی نیروی فنر ایجاد شده باعث میشود تا کنتاکت متحرک به صورت اتوماتیک در وضعیت قطع قرار بگیرد. و جریان بلافاصله قطع میشود.اگر به دلیل فقدان ولتاژ جریان قطع شده باشد تیغه ها در اثر نیروی فغنر از کنتاکت های ثابت جدا میشوند.

کاربرد کنتاکتور به دسته های متعددی تقسیم میشوند که در این مقاله به تعدادی از آنها میپردازیم.

یکی از کاربردهای رایج کنتاکتور استفاده از آن در راه اندازی موتور یا استاتر ها است که به همراه حفاظت های اضافه بار و اتصال کوتاه در موتورهای صنعتی به کار میروند..

از دیگر کاربردهای کنتاکتور میتوان به کنتاکتور خلاء اشاره کرد که از کنتاکت های کپسوله شد بطری خلاء برای  جلوگیری از قوس استفاده میکند. این سرکوب قوس اجازه میدهد تا کنتاکت ها بسیار کوچک تر باشند و فضای کمتری را در جریان های بالایی نسبت به کنتاکت ها ی شکست هوا استفاده کنند.با توجه به اینکه کنتاکت ها کپسوله هستند، کنتاکتور خلاء در کارهای نه چندان تمیز مثل حفاری معدن استفاده میشوند.

قیمت کنتاکتور معمولا بر اساس عوامل مختلفی از جمله تک فاز یا سه فاز بودن و همچنین تعداد پل های این کلید تعیین میشوند. یکی دیگر از عواملی که در قیمت کنتاکتور تاثیر بسزایی دارد. کیفیت ساخت و مقدار توان قابل انتقال اتصال آن است. البته این امر به بدنه کنتاکتوری که انتخاب میکنید بستگی دارد. امروزه تولید کننده های داخلی نیز کنتاکتورهای با کیفیت بالا ارائه کرده اند.