جریان نامی:

حداکثر جریان قابل تحمل کنتاکت های اصلی را نشان می دهد. این پارامتر با Ie نشان داده می شود و از جمله پارامترهای مهم در پلاک خوانی کنتاکتور است.

نوع بار:

کنتاکتورها براساس نوع باری که می توان به آن ها وصل کرد در کلاس های مختلفی دسته بندی می شوند. بارهای مختلف در هنگام شروع به کار یا به عبارت بهتر راه اندازی، رفتارهای متفاوتی بروز می دهند. به عنوان مثال جریان راه اندازی برای برخی بارها تا 10 برابر جریان نامی افزایش می یابد. در حالی که برای برخی بارها نهایتا به 1.2 جریان نامی می رسد. این تفاوت ها سبب شده است کنتاکتورها را برای راه اندازی بارهای مختلف در کلاس های متفاوتی دسته بندی کنند.

جدول زیر خلاصه ای از این دسته بندی را نشان می دهد:

نوع جریان

 استاندارد کنتاکتور

موارد استفاده از کنتاکتور 

جریان متناوب ( AC)

              AC1

باراهمی – بار غیر سلفی یا باخاصیت سلفی ضعیف – گرم کن برقی  COSΦ=0/95

              AC2

برای راه اندازی موتورهای آسنکرون روتور سیم پیچی، بدون ترمز جریان مخالف، جریان راه اندازی بستگی به مقاومت مدار روتور دارد.

پارامترهای موتور بر قیمت کنتاکتور تاثیر خواهد داشت.

             AC2

برای راه اندازی موتور آسنکرون روتور سیم پیچی با ترمز جریان مخالف

              AC3

برای راه اندازی موتور آسنکرون روتور قفسه‌ای – هنگام قطع جریان نامی از تیغه‌های کنتاکتور عبور می‌کند – تحمل جریان راه اندازی 5 تا 7 برابر جریان نامی

              AC4

برای راه اندازی موتور آسنکرون روتور قفسه‌ای – به کار بردن ترمز جریان مخالف – تغییر جهت گردش الکتروموتور روتور قفسه‌ای – تعداد دفعات قطع و وصل زیاد در فواصل زمانی اندک

             AC11

کنتاکتور کمکی – کنتاکتور فرمان بدون داشتن کنتاکت قدرت کوپل مغناطیسی – استفاده فقط در مدار فرمان

        DC

              DC1

بار اهمی – بار غیر سلفی یا با خاصیت سلفی ضعیف – گرم کن برقی

              DC2

راه اندازی موتور شنت – قطع کردن موتور هنگام کار

              DC3

برای راه اندازی موتور شنت با تعداد دفعات قطع و وصل زیاد در فواصل زمانی اندک – مدار ترنر

              DC4

راه اندازی موتور سری – قطع موتور هنگام کار

              DC5

راه اندازی موتور سری با تعداد دفعات قطع و وصل زیاد، در فواصل زمانی اندک – تغییر جهت گردش موتور – مدار ترنر

            DC11

کنتاکتور کمکی – کنتاکتور فرمان – کوپل مغناطیسی

در پلاک خوانی کنتاکتور به کلاس کاری مشخص شده برای آن دقت کنید. لازم به ذکر است برخی از کنتاکتورها در کلاس های کاری مختلفی قابل استفاده هستند. در این حالت مشخصات کاری (جریان و توان نامی) برای هر کلاس کاری به صورت جداگانه مشخص می شود.

ولتاژ بوبین:

با اتصال ولتاژ مشخص شده به بوبین کنتاکتور، این وسیله عمل کرده و منجر به راه اندازی بار می شود. ولتاژ بوبین نیز مانند ولتاژ بار می تواند سطوح مختلفی داشته باشد. همچنین ممکن است از نوع AC یا DC باشد.

توان نامی کنتاکتور

گاهی اوقات به جای بیان جریان نامی، توان نامی کنتاکتور را معرفی می کنند. این پارامتر نیز یکی از اطلاعات درج شده بر روی پلاک کنتاکتور است. توان نامی در واحد کیلووات (KW) و همچنین اسب بخار (HP)  بر روی کنتاکتورها درج می شود.

عمر مکانیکی کنتاکتور

کنتاکتورها تجهیزات الکترومکانیکی هستند که به منظور کنترل جریان بار مورد استفاده قرار می گیرند. قطع و وصل شدن جریان بار مستلزم انجام عملیات مکانیکی باز و بسته شدن تیغه های کنتاکتور است. با توجه به مکانیکی بودن این بخش از کنتاکتور، عمر این مکانیزم محدود است. عمر مفید این مکانیزم براساس تعداد باز و بسته شدن ایمن تیغه ها اندازه گیری می شود.

در پلاک کنتاکتور یا مستندات فنی مرتبط با آن پارامتری با عنوان mechanical life (عمر مکانیکی) یا mechanical endurance (استقامت مکانیکی) درج می شود. عمر مکانیکی عموما به صورت کلاس بندی شده بیان می شود. جدول زیر کلاس های مختلف این پارامتر را نشان می دهد:

کلاس کنتاکتور

A

B

C

D

E

F

عمر مکانیکی

103

104

105

106

107

108

لازم به ذکر است گاهی اوقات در کنار کلاس طول عمر یک عدد نیز درج می شود. در این حالت عدد درج شده را باید در طول عمر متناسب با کلاس کنتاکتور ضرب کنید. به عنوان مثال طول عمر 3C معادل 3 * 105 است.

پلاک خوانی کنتاکتور

بر روی پلاک کنتاکتور اطلاعات متنوعی از جمله نام شرکت تولید کننده، سری ساخت و پارت نامبر درج می شود. همچنین تاریخ تولید و برخی اطلاعات دیگر نیز ممکن است درج شوند. پلاک کنتاکتورها متناسب با شرکت تولید کننده متفاوت است. در هنگام پلاک خوانی کنتاکتور باید پارامترهای کلیدی گفته شده در بالا را بیابید. در ادامه به عنوان مثال پلاک کنتاکتور زیمنس سری 3RT2038 آورده شده است. مشخصات مهم بر روی پلاک هایلایت شده اند.

جدول سمت راست پلاک کنتاکتور زیمنس سری 3RT2038 ، توان و جریان نامی کنتاکتور در دو شبکه برق سه فاز 400/230  ولت و 690/400  ولت را نمایش می دهد.
ستون اول جدول مربوط به مشخصات Ue یا به عبارت دیگر ولتاژ مقدار نامی کنتاکتور است. این ولتاژی است که کنتاکتور بدون مشکل کار می­کند و عملکرد طبیعی دارد. با توجه به جدول بالا و مشخصات ولتاژی، کنتاکتور مورد نظر از نوع سه فاز   ACاست.

در حالت 400/230  ولت شبکه برق سه فاز، اختلاف ولتاژ هر خط فاز نسبت به نول 230 ولت و اختلاف ولتاژ هر دو خط فاز نسبت به یکدیگر 400 ولت است. در ایران این شبکه مورد استفاده قرار می گیرد. ستون دوم جدول مربوط به مشخصات توان با توجه به نوع بار می شود. نوع بار AC-3 موتور القایی با جریان راه اندازی 5 تا 7 برابر جریان نامی است. بدین ترتیب چنانچه کنتاکتور در شبکه برق سه فاز 400/230 ولت به منظور راه اندازی موتور با این مشخصات قرار بگیرد، توان الکتریکی 37 کیلو وات را پوشش می دهد.

ستون سوم جدول جریان نامی کنتاکتور را نشان می دهد. در این مثال با پلاک خوانی کنتاکتور مورد نظر به مقدار 80 آمپر برای جریان نامی آن می رسیم.

ستون چهارم اطلاعات جریان نامی در حالتی که کنترل بارهای الکترومغناطیسی AC مد نظر باشد را نمایش می دهد.