اصول کار کنتاکتور

کنتاکتور قطعه ای است که در کلیدزنی موتورها استفاده می شود و در محافظت از سیستم موتور موثر است. از نظر عملکرد، کنتاکتورها مشابه رله هستند. با این حال، برای استفاده در جریان های بالا نیز بسیار مناسب است.

کنتاکتور مکانیکی دارای سیم پیچی هستند که کنتاکت را کنترل می کند. عملیات باز و بسته شدن به لطف این کویل ها انجام می شود. این سیم پیچ ها که از شبکه تغذیه می شوند، به صورت موازی به مدار متصل می شوند. با انرژی تولید شده روی سیم پیچ ها، انرژی مغناطیسی ایجاد می کند و بر روی کنتاکت ها تاثیر می گذارد. سیم پیچ کنتاکتور با ولتاژ اعمال شده خاصیت مغناطیسی ایجاد می کند. این ویژگی حرکت مخاطبین را قادر می‌سازد که معمولاً مخاطبین باز بسته هستند. بنابراین، کنتاکتور می تواند در سیستم ها به عنوان یک عنصر سوئیچینگ کار کند. کنترل از راه دور کنتاکتور نیز به لطف ولتاژ اعمال شده به سیم پیچ قابل تحقق است.

کنتاکتورهای الکترونیکی در حین عملیات باز و بسته شدن حرکات مکانیکی انجام نمی دهند. سوئیچینگ در مدارهای تحت کنترل تریستور انجام می شود. تریستورها عناصری هستند که جریان الکتریکی را بالاتر از یک ولتاژ مشخص هدایت می کنند. هنگامی که مقدار ولتاژ کمتر از مقدار مورد نیاز است، مدار توسط تریستور قطع می شود. به این ترتیب می توان با تنظیم ولتاژ روی تریستور، تریگر را انجام داد و به این ترتیب مدار را کنترل کرد. کنتاکتورهای الکترونیکی بسیار سریعتر از کنتاکتورهای مکانیکی باز و بسته می شوند. علاوه بر این، می توان آن را به راحتی توسط سیگنال های الکتریکی کنترل کرد.

کنتاکتورهای خلاء با استفاده از تکنیک سوئیچ خازن، مدار را باز و بسته می کنند. باز و بسته شدن کنتاکت ها با سوئیچینگ خازن یا خازن در محیط بدون هوا انجام می شود.

انتخاب کنتاکتور با توجه به مورد استفاده

کنتاکتور باید با توجه به کلاس ترجیح داده شوند متفاوت است. این کلاس ها از AC-1 تا AC-4 ادامه دارد. هر کلاس ویژگی های خاص خود را دارد.
کنتاکتور کلاس AC-1

دسته AC-1 شامل بارهای اهمی غیر القایی است. رایج ترین وسایلی که می توان به عنوان مثال ذکر کرد بخاری ها هستند. در دسته AC-1، جریان بسته شدن و جریان قطع شده متقابل هستند. در کنترل مدارهای گرمایش تک فاز می توان 2 قطب را به صورت سری وصل کرد. در این حالت جریان کار می تواند تا 1.6 برابر جریان کار کنتاکتور باشد. اگر 3 قطب به صورت سری به هم متصل شوند، 2.25 برابر می توان به دست آورد.
کنتاکتورهای کلاس AC-2

انتخاب کنتاکتور کلاس AC-2؛ برای موتورهای ناهمزمان با تسمه باید در موارد عملکرد پله ای و ترمز جریان معکوس انجام شود. کاربردهای جرثقیل و متالورژی در این کلاس گنجانده شده است. علاوه بر این، ماشین های سیم کشی و کابل کشی نیز در این کلاس مورد ارزیابی قرار می گیرند. در کلاس AC-2، کنتاکتور باید بتواند 2.5 برابر جریان کاری نامی بسته و قطع کند.

کنتاکتور کلاس AC-3

کنتاکتور کلاس AC-3 بیشترین استفاده را دارند. راه اندازی و توقف موتورهای قفس سنجابی در این کلاس گنجانده شده است. کنتاکتور می تواند جریان بار کامل موتورها را قطع کند.

کمپرسورها، شیرآلات، آسانسورها، پمپ ها، پنکه ها، تهویه مطبوع و نوار نقاله در این کلاس قرار می گیرند.
کنتاکتور کلاس AC-4

این شامل کلاس AC-4، موتورهای قفس سنجاب خانگی ناهمزمان تسمه، ترمز جریان معکوس و کاربردهای عملیات پله ای است. کنتاکتور می تواند موتور را در هنگام راه اندازی قطع کند. به این کلاس؛ از جمله ماشین های سیم و کابل، ماشین های چاپ و چاپ و ماشین های برش.

در این کلاس ترمز موتور الکتریکی، یعنی دوشاخه کردن، به دو روش مختلف قابل انجام است. اینها تغذیه موتور با جریان عرق و تغییر انتهای دو فاز موتور هستند.

در عملکرد پله ای، موتور چندین بار در فواصل زمانی کوتاه راه اندازی و متوقف می شود.

انتخاب کنتاکتور با توجه به مناطق مورد استفاده بسیار مهم است. عناصر و اصول کار کنتاکتور بسته به مکان و نحوه استفاده از آن متفاوت است.

انتخاب کنتاکتور در کنترل بار DC

در سوئیچینگ بارهای DC، معکوس قوس بسیار دشوارتر از سوئیچینگ AC است. به همین دلیل، علاوه بر ویژگی های مدارهایی که باید کنترل شوند، ثابت زمانی L/R نیز اهمیت پیدا می کند. علاوه بر این، قطب های کنتاکتورهایی که باید توسط ژنراتورهای DC کنترل شوند باید به صورت سری به هم متصل شوند.
انتخاب کنتاکتور در کنترل بارهای روشنایی

هنگام انتخاب یک کنتاکتور برای سوئیچینگ مدارهای روشنایی؛ عمق لامپ، وجود جبران و تعداد کل لامپ های متصل مهم می شود. اوج جریان لحظه ای زمانی رخ می دهد که لامپ های رشته ای رشته ای به کار گرفته می شوند. این جریان ها می توانند تا 10 تا 15 برابر جریان اسمی باشند. لامپ های بخار جیوه دارای زمان پیش گرمایش تا 10 ثانیه و تا 2.2 برابر جریان نامی هستند.