پلاتین کنتاکتور

کنتاکتور یکی از اصلی ترین و پرکاربردترین تجهیزات برق صنعتی است. در صنعت و اتوماسیون صنعتی کاربرد بسیاری دارد.کنتاکتور یک کلید قابل کنترل است که به صورت الکترونیکی کار می‌کند و در تابلو برق ها نیز کاربرد بسیاری دارد، به این صورت که می‌توان گفت، یکی از اصلی ترین قطعات تابلو برق ها به حساب می‌آید.کنتاکتور نیز دارای پلاتین کنتاکتور است. این تیغه جزء بسیار مهمی می باشد. در زمان وصل، پلاتین متحرک کنتاکتور توسط نیرویی که توسط میدان الکترو مغناطیسی تولید شده است به پلاتین کنتاکتور ثابت تبدیل می شود. کنتاکتور اجزای مختلف و بسیار زیادی دارد که پلاتین کنتاکتور آن یکی از این اجزا است. البته به آن کنتاکتور کمکی هم می گویند. همچنین این تیغه دارای موارد استفاده بسیار زیاد و تخصصی است. برخی از کاربرد های آن مهم و اصلی هستند و برخی دیگر نیز اهمیت کم تری دارند.

مزایای چشمگیر پلاتین کنتاکتور، آنها را به یکی از محبوب‌ترین تجهیزات در اتوماسیون صنعتی تبدیل کرده است. این تیغه‌های کمکی، طراحی مدار فرمان را به سادگی قابل توجهی می‌رسانند. با استفاده از پلاتین کنتاکتور ، طراحی و ساخت تابلوهای برق بهینه‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر می‌شود. این تیغه‌ها با افزایش تعداد کنتاکت‌ها، امکان کنترل مدارهای بیشتر را فراهم می‌کنند و عیب‌یابی را ساده‌تر می‌سازند. این نوآوری در طراحی تابلوهای برق، فضای مورد نیاز را کاهش داده و هزینه‌های طراحی و ساخت را نیز به میزان قابل توجهی پایین می‌آورد. این قابلیت در مواردی که نیاز به کنترل چندین دستگاه یا بخش از یک دستگاه وجود دارد، بسیار مفید است.قابلیت زمان‌بندی پلاتین کنتاکتور، انعطاف‌پذیری بی‌نظیری را برای کنترل توالی زمانی در مدارات فراهم می‌آورد. این تیغه‌ها می‌توانند با تاخیر زمانی تعریف‌شده، فعال یا غیرفعال شوند و بدین ترتیب، انجام مراحل مختلف یک فرایند را با ترتیب زمانی مشخص ممکن سازند. این ویژگی زمانی بسیار ارزشمند است که اجرای یک فرایند نیازمند دنبال کردن توالی زمانی دقیق باشد.

تیغه پلاتین کمکی وظایفی بیش از هدایت جریان بر عهده دارد. از آن جهت به این تیغه پلاتین کمکی گفته می شود که درست است که این تیغه بخشی از کنتاکتور است اما به شکل یک بخش جداگانه نیز قابلیت اتصال به کنتاکتور، تعویض و یا برداشته شدن دارد. این تیغه پلاتین یک وظیفه مهم برعهده داشته و آن هم کنترل اطلاعات و صدور فرمان های کنترلی است. برای مثال اگر کنتاکتور بخواهد بر اساس اطلاعات ورودی خود فرمان خاصی به قطعه دیگر صادر کند، و یا دستور خاموش و روشن شدن تجهیز دیگری را اعلام کند، این دستورات در بخش تیغه پلاتین کمکی بررسی و صادر می شود. بدون شک این بخش از تیغه پلاتین یکی از مهم ترین بخش ها در کنتاکتور است.

پلاتین ها یا تیغه های کنتاکتور در دو نوع ثابت و متحرک ساخته می شوند. سایز پلاتین بستگی به میزان جریان عبور از آن را دارد یعنی هر چه میزان آمپر عبور بیشتر باشد سطح مقطع پلاتین باید بیشتر باشد. تیغه پلاتین به صورت مستقل بر روی کنتاکتور نصب می‌گردد.

برخی از کنتاکتورها فاقد تیغه‌های(NO_NC)هستند.

 بنابراین، لازم است که این قطعه به طور جداگانه خریداری شده و بر روی کنتاکتور قرار گیرد. کنتاکتورهای اصلی قادر به تحمل جریان‌های 600 آمپر و حتی بیشتر هستند، به همین خاطر در مدارهای قدرت به کار گرفته می‌شوند. کنتاکتورهای کمکی قادرند تا حداکثر 6 آمپر را تحمل کنند، به همین دلیل در مدارهای فرمان به کار می‌روند. زمانی که کنتاکتور روشن و خاموش می‌شود، تیغه‌های کمکی نیز مشابه کنتاکت اصلی حرکت کرده و می‌توانند وضعیت خود را تغییر دهند.

برای متصل شدن ابزار های دیگر مانند رله به کنتاکتور از پلاتبن کنتاکتور استفاده می گردد. همچنین اتصال چندین تیغه به صورت سری یا موازی به عهده تیغه پلاتین است. پلاتین کنتاکتور در انواع مختلفی وجود دارد. مانند نصب از جلو و نصب از بغل یا نصب از بالا. این تیغه های کمکی با توجه به نیاز در حالت های کنتاکت دو باز، کنتاکت دو بسته، کنتاکت دو باز دو بسته و یا کنتاکت یک باز یک بسته و  همچنین کنتاکت یک باز و سه بسته، کنتاکت سه باز و یک بسته، کنتاکت چهار باز ساخته می گردند.

برای خرید تیغه پلاتین در انواع مختلف باید قبل از استفاده به ویژگی های فیزیکی از جمله سطح مقطع و سایز شمش مسی و نقطه اتصال توجه نمود، زیرا عدم تناسب سایز تیغه پلاتین با استاندارد موجود باعث می شود کنتاکتور به خوبی عمل نکرده یا بعد از مدتی از کارایی خود را از دست بدهد. مهم ترین عامل برای انتخاب سایز و سطح مقطع تیغه پلاتین، میزان شدت جریان عبوری از کنتاکتور است. هرچه این میزان شدت جریان بیشتر باشد، باید تیغه های بزرگتر با سطح مقطع بیشتری انتخاب کرد.

ولتاژ تیغه پلاتین، یکی از مهم ترین فاکتورهای پلاتین کنتاکتور است که به شکل ولتاژ مناسب برای کار کردن کنتاکتور تعریف شده و هنگام خرید تیغه پلاتین باید به آن توجه کنید. اگر ولتاژی که دو سر تیغه قرار می گیرد از مقدار نامی بیشتر و یا کم تر باشد، عملکرد تیغه و کنتاکتور تا حد زیادی کاهش پیدا می کند و در دراز مدت می تواند اثرات منفی زیادی بر کنتاکتور بگذارد. در بسیاری از موارد صنعتی کنتاکتورها را بر اساس ولتاژ نامی آن ها می شناسند. کنتاکتور ها و تیغه های پلاتین توانایی تحمل ولتاژ های بسیار زیاد را نیز دارند.